اثر دارونما نشان می‌دهد که بدن و ذهن ما ارتباطی عمیق‌تر از چیزی دارند که تصور می‌کنیم. گاهی فقط باور به درمان می‌تواند بخشی از روند بهبود را فعال کند—حتی وقتی می‌دانیم آن درمان واقعی نیست.
همشهری آنلاین – مریم شیرافکن: تصور کنید پزشک به شما بگوید: «این قرص هیچ ماده دارویی ندارد، فقط یک دارونماست.» منطقی به نظر می‌رسد که در این حالت هیچ تغییری در بدن شما رخ ندهد. اما پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که حتی در این شرایط هم ممکن است حالتان بهتر شود.
این پدیده در علم به نام Placebo Effect شناخته می‌شود؛ یعنی بهبود علائم فقط به دلیل باور، انتظار یا تجربه ذهنی فرد.
چگونه ممکن است «دانستن بی‌اثر بودن» باز هم اثر بگذارد؟
برای سال‌ها تصور می‌شد دارونما فقط وقتی عمل می‌کند که فرد فریب بخورد.
اما مطالعات جدید نشان داده‌اند که حتی دارونمای آشکار (Open-label placebo)—یعنی زمانی که فرد می‌داند قرص بی‌اثر است—باز هم می‌تواند مفید باشد.
در یک پژوهش روی بیماران مبتلا به سندروم روده تحریک‌پذیر، افرادی که صادقانه می‌دانستند دارونما دریافت می‌کنند، باز هم کاهش قابل‌توجهی در علائمشان داشتند؛ در حالی که گروه دیگر هیچ درمانی دریافت نکرده بود.
مغز چگونه این «اثر غیرمنطقی» را ایجاد می‌کند؟
دانشمندان چند توضیح احتمالی ارائه می‌دهند:
۱. شرطی‌سازی ذهنی
بدن ما از تجربه‌های گذشته یاد گرفته است که «درمان = بهبود». حتی اگر بدانیم دارو واقعی نیست، مغز همچنان به الگوی درمان واکنش نشان می‌دهد.
۲. فعال شدن سیستم‌های طبیعی بدن
انتظار بهبود می‌تواند سیستم‌های عصبی و هورمونی را فعال کند؛ مثل کاهش استرس یا افزایش اندورفین‌ها (مسکن‌های طبیعی بدن).
۳. تمرکز و توجه بیشتر به سلامت
وقتی فرد وارد یک فرآیند درمانی می‌شود—حتی اگر دارونما باشد—اغلب بیشتر به بدن خود توجه می‌کند، بهتر استراحت می‌کند و رفتارهای سالم‌تری دارد.
آیا دارونما همه چیز را درمان می‌کند؟
خیر. دارونما نمی‌تواند:
- سرطان را درمان کند
- کلسترول را کاهش دهد
- بیماری‌های ساختاری را برطرف کند
اما در مواردی مثل:
- درد مزمن
- خستگی
- اضطراب
- مشکلات گوارشی
می‌تواند اثر قابل‌توجهی داشته باشد.
چرا این موضوع مهم است؟
پزشکان به این نتیجه رسیده‌اند که در برخی شرایط، می‌توان از دارونما به‌عنوان ابزار کمکی استفاده کرد. حتی پیشنهاد شده که در بعضی بیماری‌های خفیف، ابتدا دارونما امتحان شود و در صورت نیاز به سراغ داروهای قوی‌تر بروند.
منبع: health.harvard
کد خبر 1035371
-
عضله سازی فقط وزنه زدن نیست؛ سه عامل مهم در رشد عضلات
-
۴ زمان طلایی نوشیدن آب گرم برای داشتن یک بدن سالم
-
پاها چه اسراری از سلامت را فاش می‌کنند؟
-
۶ کربوهیدراتی که پروتئین‌شان از یک تخم‌مرغ هم بیشتر است | نکته مهم برای رژیم‌های حرفه‌ای
-
قهوه و فشار خون؛ دوست یا دشمن؟ | نکات طلایی برای عاشقان قهوه
-
ارزان‌ترین راه برای پیشگیری از دیابت و کنترل آن
-
عوارض پنهان تتو و آرایش های دائمی
-
عکس تکان‌دهنده از پتروشیمی امیرکبیر قبل و بعد از حمله موشکی
-
فوری؛ پاسخ ایران به طرح پیشنهادی آمریکا ارسال شد
-
اولین گفتگوی عکاسی که جنایت میناب را جهانی کرد | مرتضی آخوندی: به سردخانه رفتم و از باقیمانده پیکر بچه‌ها برای شناسایی عکس گرفتم
-
فوری؛ کشتی آمریکایی در خلیج فارس به آتش کشیده شد
-
ادعای تازه ترامپ در مورد تمایل ایران برای رسیدن به توافق
-
بحرین از نتانیاهو هم جلو زد | ببینید
-
دیدار مهم فرمانده قرارگاه خاتم‌الانبیا با رهبر انقلاب | گزارش سرلشکر عبدالهی به آیت‌الله خامنه‌ای
-
فوری؛ کشتی آمریکایی در خلیج فارس به آتش کشیده شد
-
فوری؛ پاسخ ایران به طرح پیشنهادی آمریکا ارسال شد
-
ترامپ یک کشور دیگر را هم تهدید کرد
-
نخست‌وزیر پاکستان: پاسخ ایران را دریافت کرده‌ایم | نمی‌توانم وارد جزئیات بیشتر شوم
-
ادعای ترامپ درباره پایش محل اورانیوم‌های ایران | ببینید
-
تابعیت این مداح سلب شد + ویدئو | اولین ویدئویی که مداح شیعه منتشر کرد
-
میوه پرطرفدار بهار؛ از برداشت تا بازار+ تصاویر | وقت دلبری یاقوت های قرمز
-
بحران طلاق بر سر زندگی شخصی ستاره لیگ برتر و حذف همه عکس‌ها
-
هجوم هواداران بعد از خبر تلخی که در مورد لژیونر ایرانی منتشر شد
-
آیا می‌دانید چرا «هفته» هفت روز دارد؟
-
داروی جدیدی که ممکن است به فشار خون بالای کنترل‌نشده کمک کند
-
داروی فشارخون به درمان آلزایمر کمک می‌کند
-
این داروی ضدالتهاب افسرده‌ها را با انگیزه می‌کند
-
درمان معجزه‌آسای میگرن | سردرد را قبل از شروع متوقف کنید