علی حسن نیا با تبیین ساختار مفهومی زیارت اربعین، این زیارت را متنی اعتقادی دانست که از معرفی جایگاه امام حسین(ع) آغاز می‌شود و به تبیین مسئولیت مؤمن در قبال امام می انجامد.
به گزارش خبرگزاری مهر، علی حسن‌نیا در سخنرانی خود با موضوع «بررسی نسبت میان رسالت نبوی، امامت حسینی و رابطه امام و امت بر اساس متن زیارت اربعین» اظهار کرد: زیارت اربعین را نباید صرفاً متنی برای ابراز ارادت به امام حسین(ع) یا یادآوری واقعه عاشورا دانست؛ بلکه این زیارت، در کنار ابعاد عبادی و عاطفی، از ساختاری اعتقادی برخوردار است که جایگاه امام و مسئولیت زائر را تبیین می‌کند.
وی با اشاره به روش توصیفی ـ تحلیلی پژوهش خود افزود: در این بررسی، به‌جای تمرکز بر تاریخ اربعین یا توصیف اجتماعی راهپیمایی آن، ساختار درونی زیارت اربعین و ارتباط میان مفاهیم اصلی آن بررسی شده است تا مشخص شود چگونه شناخت جایگاه امام به تعریف مسئولیت مؤمن منتهی می‌شود.
پیوند امامت حسینی با میراث هدایت پیامبران
دانشیار گروه قرآن و حدیث دانشگاه شاهد با اشاره به فرازهای آغازین زیارت اربعین گفت: در این متن، امام حسین(ع) با عناوینی همچون ولیّ خدا، حبیب خدا، فرزند رسول خدا، وارث میراث پیامبران، وصی و حجت الهی معرفی می‌شود؛ مجموعه‌ای از اوصاف که جایگاه اعتقادی و هدایتی امام را در منظومه دینی تبیین می‌کند.
حسن‌نیا با تأکید بر اهمیت تعبیر «وَأَعْطَیْتَهُ مَوَارِیثَ الْأَنْبِیَاءِ» بیان کرد: میراث پیامبران را می‌توان ناظر به میراث معرفتی و دینی آنان، از جمله معارف الهی و هدایت انسان‌ها، دانست. در ادامه نیز، تعبیر «وَجَعَلْتَهُ حُجَّةً عَلَی خَلْقِکَ مِنَ الْأَوْصِیَاءِ» جایگاه امام را در نسبت با جامعه انسانی و مسئولیت مردم در برابر حجت الهی روشن می‌کند.
وی افزود: هم‌نشینی مفاهیم میراث انبیا، وصایت و حجیت نشان می‌دهد که زیارت اربعین از پیوند امام با سنت هدایتی پیامبران آغاز می‌کند و سپس جایگاه او را در هدایت انسان‌ها توضیح می‌دهد.
نجات انسان از جهل و گمراهی؛ هدف نهضت حسینی
این پژوهشگر دینی با اشاره به فراز «وَبَذَلَ مُهْجَتَهُ فِیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَةِ وَحَیْرَةِ الضَّلَالَةِ» تصریح کرد: زیارت اربعین هدف فداکاری امام حسین(ع) را نجات بندگان خدا از نادانی و سرگردانی در گمراهی معرفی می‌کند.
به گفته وی، این عبارت، نهضت حسینی را فراتر از یک واقعه تاریخی یا شهادتی مظلومانه، در افق هدایت و رهایی انسان از جهل و انحراف تفسیر می‌کند.
حسن‌نیا ادامه داد: در این نگاه، میان کارکرد هدایتی رسالت نبوی و هدفی که زیارت برای فداکاری امام حسین(ع) بیان می‌کند، پیوندی مفهومی وجود دارد؛ البته این پیوند به معنای استمرار مقام نبوت نیست، بلکه ناظر به استمرار مسیر هدایت و پاسداری از دین در چارچوب شریعت پیامبر خاتم(ص) است.
وی همچنین با اشاره به عبارت «الْإِمَامُ الْبَرُّ التَّقِیُّ الرَّضِیُّ الزَّکِیُّ الْهَادِی الْمَهْدِیُّ» اظهار کرد: معرفی امام حسین(ع) به‌عنوان امام هدایتگر، نشان می‌دهد که هدایت در متن زیارت، از ویژگی‌های صریح امام است و با هدف نجات انسان‌ها از جهل و گمراهی ارتباط دارد.
از امام‌شناسی تا مسئولیت‌شناسی مؤمن
دانشیار دانشگاه شاهد با بیان اینکه زیارت اربعین پس از معرفی جایگاه امام، به تبیین موقعیت زائر می‌پردازد، گفت: فرازهای «وَأَشْهَدُ أَنِّی بِکُمْ مُؤْمِنٌ»، «وَقَلْبِی لِقَلْبِکُمْ سِلْمٌ» و «وَأَمْرِی لِأَمْرِکُمْ مُتَّبِعٌ» سه ساحت مهم رابطه مؤمن با امام، یعنی ایمان، تسلیم قلبی و تبعیت عملی را بیان می‌کنند.
وی افزود: در منطق زیارت اربعین، ایمان به امام به اظهار اعتقاد یا محبت عاطفی محدود نمی‌شود، بلکه باید در نگرش درونی، جهت‌گیری قلبی و رفتار انسان نیز نمود پیدا کند.
حسن‌نیا با اشاره به این فراز که «وَنُصْرَتِی لَکُمْ مُعَدَّةٌ حَتَّی یَأْذَنَ اللَّهُ لَکُمْ» اظهار کرد: زائر در این عبارت، آمادگی خود را برای یاری امام اعلام می‌کند. بنابراین، رابطه با امام از مرحله باور و تبعیت فراتر می‌رود و به تعهد و مسئولیت پیوند می‌خورد.
وی خاطرنشان کرد: در ساختار زیارت، میان فداکاری امام حسین(ع) برای نجات انسان‌ها از جهل و گمراهی و آمادگی زائر برای یاری امام، پیوندی معنادار برقرار است؛ امام برای هدایت انسان‌ها فداکاری می‌کند و مؤمن نیز در برابر این مسیر، مسئولیت خود را تعریف می‌کند.
اربعین؛ عرصه بازخوانی مسئولیت جمعی امت
این پژوهشگر با اشاره به عبارت «فَمَعَکُمْ مَعَکُمْ لَا مَعَ عَدُوِّکُمْ» گفت: این فراز، مسیر ایمان، تسلیم، تبعیت و آمادگی برای نصرت را با اعلام همراهی و تعیین موضع زائر تکمیل می‌کند.
وی افزود: زیارت اربعین در اصل، خطاب و اعلام موضع فرد زائر است؛ اما در بستر مناسک جمعی اربعین، این رابطه فردی با امام می‌تواند در قالب تجربه‌ای مشترک از ایمان، مسئولیت و حافظه تاریخی عاشورا بازتاب پیدا کند.
حسن‌نیا با تأکید بر ضرورت تفکیک دلالت متن زیارت از نتایج اجتماعی مناسک اظهار کرد: مفاهیمی همچون ایمان، نصرت و همراهی ظرفیت آن را دارند که در بستر جمعی اربعین بازخوانی و تجربه شوند و پیوند میان واقعه تاریخی عاشورا و مسئولیت امروز مؤمنان را برجسته کنند.
امام‌شناسی، مقدمه مسئولیت‌شناسی امت
دانشیار گروه قرآن و حدیث دانشگاه شاهد در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: یافته اصلی این پژوهش آن است که زیارت اربعین از معرفی امام حسین(ع) به‌عنوان ولیّ خدا، وارث میراث پیامبران و حجت الهی آغاز می‌شود، هدف نهضت حسینی را در افق هدایت و نجات انسان‌ها تبیین می‌کند و سپس، مسئولیت زائر را در قالب ایمان، تسلیم قلبی، تبعیت عملی، آمادگی برای نصرت و همراهی با امام توضیح می‌دهد.
وی خاطرنشان کرد: بر اساس تحلیل ساختاری زیارت اربعین، شناخت امام مقدمه مسئولیت‌شناسی امت است؛ به این معنا که معرفت به جایگاه امام زمانی به کمال خود نزدیک می‌شود که در ایمان، رفتار و آمادگی برای یاری مسیر هدایت نیز انعکاس یابد.
حسن‌نیا در پایان گفت: زیارت اربعین پیوند میان میراث هدایت نبوی و امامت حسینی را به رابطه‌ای زنده میان امام و امت تبدیل می‌کند؛ رابطه‌ای که از معرفت آغاز می‌شود، در قلب و عمل مؤمن استمرار می‌یابد و در همراهی و مسئولیت جمعی امکان ظهور پیدا می‌کند.
کد مطلب 6988680
-
اربعین بستری تمدنی برای گذار از امنیت مادی به آرامش وجودی است
-
پدافند غیرعامل؛ از کیف آرامش تا عروسک سنتی ابرکوه در «یزد پایدار»
-
تغییر مسیر پروازهای ریاض و ادامه توقف پروازهای هند به عربستان
-
دویست و سی و هشتمین حماسه حضور زنجانی‌ها در میدان دفاع از وطن
-
عطر فاطمی در دویست‌وسی‌وهشتمین شب ایستادگی گرگانی‌ها پیچید
-
رامیانی‌ها شب را با تجدید پیمان با آرمان‌های ایران به صبح رساندند
-
شعله امید در میدان انقلاب هنوز فروزان است
-
مردم تفت در میدان ایستادگی؛ حماسه حضور در دفاع از ایران
-
میدان‌داری مردم مروست؛ ایستادگی پای ایران در شب‌های حماسه
-
اربعین؛ الگویی برای بازسازی تمدن اسلامی و تقویت همگرایی انسانی است
-
پیش‌بینی بارش در بیشتر مناطق کشور طی دو هفته آینده
-
رئیس قوه قضاییه با رهبر معظم انقلاب دیدار کرد
-
سه فینالیست کشتی فرنگی ایران در روز نخست؛ یک ملی‌پوش از طلا جا ماند
-
حمید مطهری: برای بزرگ شدن باید از پرسپولیس امتیاز بگیریم
-
علی اسکو فینالیست نشد؛ برنز در انتظار فرنگی‌کار ایران
-
غلامرضا فرخی در یک جدال سخت و میلیمتری فینالیست شد
-
تارتار: خلق موقعیت در پرسپولیس نگران کننده نیست؛ تغییرات زیادی داشتیم
-
کلاس‌های دانشگاه فرهنگیان مشهد از ۴ تا ۱۸ آبان مجازی است
-
هواشناسی: وضعیت جوی اصفهان تا پایان هفته ناپایدار است
-
حسن رنگرز: مگر می‌شود کشتی‌گیری هیچ کاری نکند و برنده شود؟
-
روزنامه‌های ورزشی شنبه دوم آبان ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی شنبه دوم آبان ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های صبح شنبه دوم آبان ۱۴۰۵
- تلفن گویا و سانترال ابری
- وکیل آنلاین
- تور کربلا هوایی
- گرمی، پلتفرم سرمایه‌گذاری فلزات گران‌بها
- لاین نوری
- بلکا
- ایمپلنت اصفهان
- دانلود کتاب
- خرید اپل ایدی
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- جراح بینی تهران
- جراح بینی در تهران
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه